Balkanski festival režije zatvara se Žikinim nagradama
Drugo izdanje festivala posvećeno rediteljskom potpisu završava se u Beogradu dodelom nagrada nazvanih po Živojinu Žiki Pavloviću, posle četiri dana i tri takmičarska programa.
- Drugi Balkanski festival filmske režije zatvara se 14. juna u Beogradu dodelom nagrada imenovanih po Živojinu Žiki Pavloviću.
- Za četiri dana prikazano je 23 ostvarenja u tri takmičarska programa, na Open Air Cinema Rajiceva i u bioskopu Tuckwood.
- Glavni program Buđenje Balkana okupio je osam filmova iz Srbije, Grčke, Slovenije, Turske, Bugarske i Crne Gore.
Postoji jedna naizgled sitna odluka koja festivalu daje ton pre nego što se prikaže ijedan kadar, a to je po kome se zovu nagrade. Drugo izdanje Balkanskog festivala filmske režije, koje se danas zatvara u Beogradu, izabralo je da svoja priznanja nazove po Živojinu Žiki Pavloviću, autoru čiji se potpis nikada nije skrivao iza žanra. Time je smer postavljen jasno, ovde se gleda ko stoji iza kamere, ne samo šta se dešava ispred nje.
Festival je trajao od 11. do 14. juna, sa projekcijama na Open Air Cinema Rajiceva i u bioskopu Tuckwood, i poneo je kroz četiri večeri ukupno 23 ostvarenja raspoređena u tri takmičarska programa. Otvoren je filmom Izlet u režiji Nenada Pavlovića, a počasnu nagradu Živojin Žika Pavlović na otvaranju je primio Lordan Zafranović, ime koje samo po sebi vraća raspravu o post-jugoslovenskom filmskom kanonu na sto.
Umetničkim delom programa rukovodi Darko Bajić, i ta činjenica nije dekorativna. Kada selekciju vodi reditelj, izbor obično ima dramaturški luk umesto puke liste naslova, pa se i ovogodišnja kola filmova čitaju kao stav, a ne kao raspored.
Zašto festival posvećen režiji uopšte ima smisla na Balkanu?
Većina regionalnih smotri organizovana je oko nacionalnih kinematografija ili oko žanra, pa se reditelj pojavljuje kao posledica, a ne kao polazište. Ovaj festival obrće tu logiku. Stavljajući rediteljsku poetiku u centar, on implicitno tvrdi da je autorski potpis ono što povezuje ekonomski i jezički različite sredine regiona više nego zajednička istorija ili sličan budžet.
Glavni takmičarski program, nazvan Buđenje Balkana, okupio je osam filmova iz Srbije, Grčke, Slovenije, Turske, Bugarske i Crne Gore. Već sama ta geografija govori da se Balkan ovde ne shvata usko, nego kao prostor u kome se rediteljski jezici prelivaju preko granica. Kada se osam takvih rukopisa stavi u isti program, poređenje postaje neizbežno, i upravo to poređenje je vrednost koju klasična distribucija retko nudi gledaocu.
Šta ostaje posle četiri večeri pod vedrim nebom?
Smotre ovog obima ne mere se brojem gledalaca nego time da li su ostavile mapu po kojoj se dalje gleda. Ime Žike Pavlovića na statueti i ime Lordana Zafranovića na počasnoj nagradi zajedno crtaju liniju koja ide od crnog talasa do današnjih regionalnih autora, i ta linija je zapravo glavna teza ovogodišnjeg izdanja.
Pitanje koje ostaje nije ko je odneo nagradu, jer će se to znati do večeri, nego da li će festival posvećen režiji uspeti da održi tu posvećenost kada poraste i kada pritisak publike i sponzora počne da gura ka sigurnijim, prepoznatljivijim naslovima. Drugo izdanje je još uvek dovoljno mlado da bira hrabro. Da li će treće zadržati istu kičmu, ili će rediteljski potpis ustupiti mesto onome što se lakše prodaje?
