Mrkonjić Grad: Minić na 31. godišnjici progona Srba
Premijer Republike Srpske Savo Minić i predsednica udruženja porodica žrtava govorili su o nestalima i o tome da pravda za srpske žrtve još nije stigla.
U Mrkonjić Gradu je u subotu, 10. oktobra 2026, obeležena 31. godišnjica progona više od 120.000 Srba iz 13 zapadnokrajiških opština, a među onima koji su položili venac bio je i konzul iz Generalnog konzulata Srbije u Banjaluci. Parastos kod spomen-obeležja masovnoj grobnici služilo je sveštenstvo mrkonjićke parohije Srpske pravoslavne crkve, posle čega su položeni venci i cveće.
Venac je položio Savo Minić, predsednik Vlade Republike Srpske, a u ime srpskog člana Predsedništva BiH prisustvovala je Maja Gačić. Venci su stigli i od predstavnika Ministarstva rada i boračko-invalidske zaštite. Cveće su položile delegacije Boračke organizacije Republike Srpske, Republičkog centra za istraživanje rata, ratnih zločina i nestalih lica, Trećeg pešadijskog puka, opštine Mrkonjić Grad i drugih opština. Organizator je Odbor Vlade Republike Srpske za negovanje tradicije oslobodilačkih ratova, saopšteno je iz resornog ministarstva.
Šta je rekao Savo Minić?
Premijer je u obraćanju kod spomen-obeležja govorio o uzrocima i o onima koji se i dalje traže:
“Agresija na zapadnokrajiške opštine dio je zločinačkog plana, u koji je bio uključen i NATO. Ovdje je sve bilo urađeno s ciljem da nestanemo s ovog područja. Mrkonjić Grad je oličenje dizanja iz pepela, oličenje vaskrsenja. Ono što nas najviše boli su naše nestale žrtve kojima ne možemo, po našim vjerskim običajima, da odamo počast.”
Minić je naglasio da je na institucijama Republike Srpske da obeležavaju datume iz svoje istorije, a potom poručio:
“Na nama je da ovo pričamo, naše je da ovo objašnjavamo djeci, a na institucijama da pojačavamo status boraca. Ostavićemo sebi u sveti zadatak da se o ovom piše, da se o ovom priča, da se jednostavno zna istina.”
Prema izveštaju RTRS-a, premijer je ocenio i da u ovom slučaju pravda nije samo spora nego prespora, te da je pitanje može li se uopšte očekivati od pravosuđa u BiH i u Hagu. Rekao je i ovo:
“Imate video snimke ko je ovdje nosio tablu Mrkonjić Grad, imate one koji se hvale šta su ovdje radili, imate snimke našeg jedinog preživjelog borca, kome su svi saborci ovdje pobijeni. Za Republiku Srpsku neprihvatljiv je taj aršin u kojem Srbe stalno neko etiketira, dok za zločine nad Srbima niko ne odgovara.”
U poruci o obeležavanju, koju prenosi RTRS, Minić je naveo da oseća i bol i obavezu: “Danas u Mrkonjić Gradu, pred sjenima stradalih, osjećam i bol i obavezu da njihova žrtva nikada ne bude zaboravljena.” Dodao je: “Naša je dužnost da čuvamo mir, svoj narod i svoju Republiku Srpsku.”
Šta kažu porodice stradalih?
Isidora Graorac, predsednica Republičke organizacije porodica zarobljenih, poginulih boraca i nestalih civila, izjavila je da je sudska praksa u BiH takva da porodice srpskih žrtava iz proteklog rata još nisu dočekale pravdu i da krivci za zločine ne odgovaraju. Obratila se i okupljenima:
“Važno je da se srpski narod svih zločina sjeća, pamti i dokumentuje, jer se samo na taj način može spriječiti da se bilo šta slično ponovi. Deseti oktobar je jedan od najtežih dana za stanovnike Mrkonjić Grada i okolnih opština, jer su tih dana doživjeli etničko čišćenje. Stojimo na mjestu na kojem su se nalazili posmrtni ostaci 181 borca i civila i za njihove porodice ovo je jedan od najtežih dana.”
Šta kažu brojke?
RTS navodi da su muslimansko-hrvatske snage protjerale više od 120.000 Srba iz 13 zapadnokrajiških opština. Prema podacima iznetim na obeležavanju, tada je ubijeno 2.214 civila i vojnika, dok RTRS prenosi poruku u kojoj se navodi 2.214 ubijenih Srba. Dva izvora, dakle, nisu istovetna u opisu žrtava, a broj je isti.
Još se traga za nestalima: 149 civila i dalje se vodi kao nestalo, a traži se i 79 pripadnika Vojske Republike Srpske. Najveća masovna grobnica otkrivena je na pravoslavnom groblju u Mrkonjić Gradu, odakle je ekshumirano 181 telo.
