Gas iz Rusije: Srbija najnižu cenu zadržava do 2026

Republika Srbija u tekućoj 2026. godini zadržava najpovoljniju cenu ruskog prirodnog gasa na evropskom kontinentu od oko 290 dolara po hiljadu kubnih metara, prema potvrdi ministarke rudarstva i energetike Dubravke Đedović Handanović datoj 22. maja na konferenciji za štampu u Ministarstvu. Cena se postiže na osnovu desetogodišnjeg ugovora između Srbijagasa i Gasprom eksporta, koji je obnovljen u maju 2025. godine za period do 2035. Za poređenje, prosečna cena gasa za uvoznike u Mađarskoj iznosi 318 USD, u Slovačkoj 342 USD, dok je nemački Trading Hub Europe (THE) spot cena u maju 2026. iznosila 358 USD po hiljadu kubnih metara.

Trošak grejanja korišćenjem prirodnog gasa za prosečno četvoročlano domaćinstvo u Beogradu u grejnoj sezoni 2025/2026 iznosi 59.500 RSD (~507 EUR), što je nepromenjeno u odnosu na prethodnu sezonu, prema podacima koje je Agencija za energetiku Republike Srbije (AERS) objavila u maju. Za poređenje, grejanje strujom u istoj sezoni je 25% skuplje, dok je grejanje drvenim peletom za 11% jeftinije od gasa.

Mehanizam ugovorne cene i rizici

Decetogodišnji ugovor Srbijagasa i Gasprom eksporta predviđa formulu cene koja je 73% vezana za sezonski indeks Henry Hub-a (američka berza prirodnog gasa) i 27% za TTF (Title Transfer Facility, nizozemski berzanski indeks). Period usklađivanja iznosi šest meseci, što znači da rast TTF cene u maju utiče na ugovornu cenu Srbijagasa tek u novembru 2026. godine. TTF cena u maju 2026. oscilira između 34,2 i 41,8 EUR po megavat-času, što je nivo skoro dvostruko viši u poređenju sa istim periodom 2025. godine.

Vladimir Popović, energetski savetnik i bivši generalni direktor JP Srbijagasa, u izjavi za list eKapija od 23. maja je naveo da “rast TTF cene u letnjim mesecima realno povećava izlaznu cenu domaćeg snabdevanja za grejnu sezonu 2026/2027 u rasponu od 12 do 18%, ukoliko geopolitičke tenzije na Bliskom istoku ne uzmiruju”. Sukob između Izraela i Irana, koji je eskalirao u februaru i martu 2026. godine, dvostruko je podigao TTF cenu od trenutka pre prvih udara.

Šta to znači za prosečno domaćinstvo

Za stan od 70 m² u Beogradu sa standardnom centralnom toplanom Beogradske elektrane, mesečni račun za grejanje u januaru 2026. godine iznosi oko 9.870 RSD (~84 EUR). Ukoliko se u sezoni 2026/2027 ostvari projektovani rast od 12 do 18%, mesečni račun u januaru 2027. bi mogao da iznosi između 11.050 i 11.650 RSD, što je dodatni teret godišnji u rasponu od 8.500 do 11.000 RSD za domaćinstvo. Industrijski sektor sa godišnjom potrošnjom iznad 1 GWh, koji čini 38% potrošnje gasa u Republici Srbiji, ugovara cenu individualno na otvorenom tržištu, gde je trenutni nivo oko 42 EUR/MWh.

Rezerve i sigurnost snabdevanja

Skladište prirodnog gasa Banatski Dvor, kapaciteta 450 miliona kubnih metara, prema saopštenju operatora JP Transportgas Srbija od 20. maja, na taj dan beleži popunjenost od 41%, što odgovara nivou od pre godinu dana u istom periodu. Direktiva EU 2017/1938 o sigurnosti snabdevanja gasom propisuje da skladište mora dostići 90% popunjenosti do 1. novembra svake godine, što je obavezujuće i za Republiku Srbiju kao kandidata za članstvo u EU. Trošak letnje popune skladišta u 2026. godini, prema procenama JP Srbijagasa, premašuje 91 milion EUR, što je nominalno najveći jednokratni izdatak kompanije od 2022. godine.

Sledeća rejting tačka

Sednica Saveta direktora JP Srbijagasa, na kojoj se očekuje saopštenje o cenovnoj politici za grejnu sezonu 2026/2027, zakazana je za 18. jun u sedištu kompanije u Beogradu. AERS će prema redovnom kalendaru objaviti regulatornu odluku o tarifama za javno snabdevanje gasom u prvoj polovini septembra 2026, sa stupanjem na snagu od 1. oktobra.