Mungiu drugi put: 'Fjord' osvojio Zlatnu palmu u Kanu

Rumunski reditelj Kristijan Mungiu osvojio je 24. maja na 78. filmskom festivalu u Kanu drugu Zlatnu palmu u karijeri, sa dramskim filmom “Fjord”, prenose Screen Daily i IndieWire sa svečane ceremonije zatvaranja. Ovo je sedma uzastopna Zlatna palma za američku distribucionu kuću Neon.

“Fjord” je drama o rumunskoj porodici koja u Norveškoj postaje meta socijalne zaštite, sa glavnim ulogama koje tumače oskarovska kandidatkinja Renate Reinsve i američki glumac rumunskog porekla Sebastian Stan. Posle kanske premijere, film je dobio 10-minutne ovacije publike, što je jedan od najdužih reakcija ovogodišnjeg programa, prenosi Roger Ebert sa lica mesta.

Za Mungiua je ovo druga Zlatna palma, prva je usledila 2007. godine za film “4 meseca, 3 nedelje i 2 dana”, koja je bila prva u istoriji za rumunski film. Reditelj, rođen 27. aprila 1968. u Jašiju, ranije je u Kanu osvajao nagrade za scenario (“Beyond the Hills”, 2012) i za režiju (“Graduation”, 2016).

U preostalim glavnim kategorijama, nagrada Velikog žirija pripala je “Minotaurusu”, “The Black Ball” je osvojio nagradu za režiju, dok je “Fatherland” dobio glumačku nagradu. Festival je, prema Deadline, ove godine imao izrazito snažan rumunski i nordijski program, sa nekoliko koprodukcija koje su prvi put u Kanu.

Mungiu je u izjavi sa svečanog zatvaranja, koju citira Celluloid Junkie, zahvalio sestri Alini Mungiu-Pippidi, političkoj analitičarki, kao i ekipi koja je film snimala u Norveškoj tokom 2024. i 2025. godine. Distribucija “Fjorda” u Evropi krenuće u jesen, sa srpskom premijerom zakazanom za festival “Auteur” u Beogradu, prema saopštenju distributera.

Renate Reinsve, norveška glumica koja je 2021. godine pobedila na Kanu za glumačku ulogu u filmu “Najgori čovek na svetu”, sa “Fjordom” potvrđuje svoju poziciju jedne od najuticajnijih evropskih glumica srednje generacije. Sebastian Stan, američki glumac rumunskog porekla rođen u Konstanci, koji je široj publici poznat po ulogama u marvelovskim filmovima i nedavnom uspehu u filmu “The Apprentice”, u ovoj produkciji se prvi put pojavljuje u potpunosti na rumunskom jeziku.

Tema socijalne zaštite u Norveškoj, oko koje se gradi “Fjord”, deo je decenijskog narativa u kome se rumunske i istočno-evropske porodice osećaju ranjivim pred nordijskim modelom dečjeg starateljstva, što je tema više dokumentarnih filmova proteklih godina. Mungiu je u intervjuu pre festivala, koji prenosi IndieWire, naveo da se za scenario inspirisao stvarnim slučajem iz 2018. godine, koji je u rumunskim medijima izazvao snažnu reakciju javnosti.

Neon, distributer koji je sa “Fjordom” dobio sedmu uzastopnu Zlatnu palmu, godinama je naveden kao jedan od najuspešnijih nezavisnih distributera u istoriji festivala, sa serijama velikih festivalskih pobeda koje uključuju “Parazite” Bonga Džun Hoa, “Anatomiju pada” Žistin Trie i druge filmove sa snažnim međunarodnim potpisima.