Pronađen japanski brod smrti Hofuku Maru kod Filipina
Posle više od 80 godina lociran je olupina japanskog zatvorskog broda potopljenog 1944. sa preko 1.000 savezničkih ratnih zarobljenika, na dubini od oko 50 metara kod obale Luzona.
- Olupina japanskog zatvorskog broda Hofuku Maru locirana je posle više od 80 godina kod obale Luzona na Filipinima.
- Brod je potopljen 21. septembra 1944. u savezničkom torpednom napadu, prelomio se napola i potonuo za manje od tri minuta.
- Na brodu je bilo oko 1.200 savezničkih ratnih zarobljenika, a procenjuje se da je stradalo oko 1.040.
- Među olupinom su pronađeni i ljudski ostaci, što nalazištu daje status ratnog groba.
Tim podvodnih istraživača saopštio je da je kod provincije Zambales na ostrvu Luzon, na Filipinima, identifikovao olupinu japanskog broda Hofuku Maru, jednog od takozvanih brodova smrti iz Drugog svetskog rata. Olupina leži na više od 160 stopa, odnosno oko 50 metara dubine, na lokaciji udaljenoj približno 30 milja od mesta na kojem se ranije pretpostavljalo da brod počiva. Otkriće dolazi posle više od osam decenija od potonuća.
Brod je potopljen 21. septembra 1944. tokom savezničkog torpednog napada. Prema podacima istraživačkog tima, plovilo se prelomilo napola i potonulo za manje od tri minuta. Na njemu se nalazilo oko 1.200 savezničkih ratnih zarobljenika iz britanske i holandske vojske, a procenjuje se da je stradalo oko 1.040 ljudi. Veliki broj zarobljenika sa ovog broda prethodno je bio prinuđen da radi na zloglasnoj Pruzi smrti, železnici koju je japanska vojska gradila uz ogroman broj žrtava.
Kako je tim utvrdio da je reč baš o Hofuku Maru?
Identifikaciju je vodila Hellships Memorial Foundation, fondacija posvećena žrtvama zatvorskih brodova, zajedno sa istraživačem Džošom Gejtsom. Na terenu je radio maritimni arheolog dr Kalvin Majrs, uz specijaliste za podvodno snimanje. Tim je merenjima i pregledom olupine uporedio dimenzije plovila, period gradnje i lokaciju potonuća sa istorijskim podacima o Hofuku Maru.
“Svi delovi se uklapaju. Brod je prave veličine, na pravom mestu i iz odgovarajućeg perioda. Uveren sam da je ovo Hofuku Maru”, naveo je jedan od istraživača fondacije. Ovakva formulacija je važna jer pokazuje da je reč o argumentovanom zaključku zasnovanom na više nezavisnih pokazatelja, a ne o pojedinačnom dokazu. Konačna potvrda identiteta plovila po pravilu zahteva dodatnu dokumentaciju i analizu prikupljenog materijala, što istraživanja ovog tipa obično obavljaju u fazama.
Pri pregledu olupine pronađeni su i ljudski ostaci. Upravo to nalazištu daje poseban status. Prema međunarodnoj praksi, potonuli ratni brodovi i plovila na kojima su stradali ljudi tretiraju se kao ratni grobovi, mesta koja se ne uznemiravaju i na kojima se ne vrši vađenje predmeta bez saglasnosti nadležnih država.
Zašto je ovo otkriće važno i šta ono ne dokazuje?
Lociranje Hofuku Maru popunjava jednu od praznina u istoriji Drugog svetskog rata na Pacifiku. Brodovi smrti prevozili su savezničke zarobljenike u izuzetno teškim uslovima, bez oznaka koje bi ih razlikovale od vojnih meta, pa su mnogi stradali u napadima sopstvenih saveznika. Tačna lokacija olupine omogućava preciznije mapiranje sudbine pojedinačnih posada i daje porodicama poginulih konkretno mesto sećanja.
Treba, međutim, biti precizan oko granica ovog nalaza. Otkriće potvrđuje gde plovilo počiva i da je status ratnog groba opravdan, ali samo po sebi ne daje poimenični spisak stradalih niti rekonstruiše tok poslednjih minuta potonuća do detalja. Brojke o broju zarobljenika i žrtava su procene zasnovane na ranijim evidencijama, a ne na neposrednom prebrojavanju ostataka. Dalja analiza prikupljenog materijala i poređenje sa arhivskom građom tek treba da dopune sliku.
Koliko bi sistematsko podvodno istraživanje moglo da promeni ono što mislimo da znamo o stradanju na brodovima smrti?
