Prva banka Đukanovića tuži Crnu Goru za šest miliona evra

Prva banka, u većinskom vlasništvu biznismena Aca Đukanovića, tužila je Crnu Goru i traži ukupno šest miliona evra odštete zbog policijske akcije sprovedene 27. februara u Ulici Vuka Karadžića u Podgorici. Slučaj je vredan pažnje i u Beogradu, jer je Aco Đukanović brat bivšeg predsednika Crne Gore Mila Đukanovića, dugogodišnje najuticajnije figure crnogorske politike čije poteze prati i srpska javnost, a tužba banke protiv sopstvene države otvara pitanje koliko daleko državni organi smeju da idu u postupanju prema privatnom kapitalu, pitanje koje nadilazi granice jedne zemlje u regionu.

Tužbu je, prema pisanju podgoričkih Vijesti koje prenose N1 i Espreso, potpisala advokatica Ana Đukanović, sestra Mila i Aca Đukanovića. Banka od države traži pet miliona evra na ime materijalne štete i dodatni milion evra na ime nematerijalne štete, zbog povrede ugleda i reputacije. Visinu materijalne štete banka je predložila da utvrdi ekonomsko-finansijski veštak.

Šta se dogodilo 27. februara

Prema navodima iz tužbe, filijala Prve banke u Ulici Vuka Karadžića bila je blokirana od 13.24 do 14.29 časova, uz prisustvo naoružanih pripadnika policije sa dugim cevima. Klijentima, tvrdi banka, nije bilo dozvoljeno da uđu u poslovnicu, dok su zaposleni i klijenti koji su se zatekli unutra morali da napuste prostor bez obzira na to da li su završili posao zbog kojeg su došli. Banka navodi i da je među zaposlenima i klijentima nastala panika, te da je jednoj zaposlenoj bila potrebna hitna medicinska pomoć.

U tužbi se prenosi i konkretan opis postupanja policije:

“Pripadnici Uprave policije, naoružani vatrenim oružjem sa dugim cevima, naredili su pripadnicima obezbeđenja tužioca da izađu iz prostorija banke, nakon čega su ih, uz upereno oružje, prislonili uz staklenu zidnu površinu uz naređenje da se ne smeju pomerati niti preduzimati bilo kakve radnje.”

Akcija u zgradi u kojoj je filijala povezana je sa pretresom stana u vlasništvu Aca Đukanovića, u istoj zgradi. Policija je stanu pristupila po nalogu Osnovnog suda u Podgorici, a dan kasnije, 28. februara, Đukanović je uhapšen nakon pretresa porodične kuće u nikšićkom naselju Rastoci, zbog sumnje na nedozvoljeno držanje i nošenje oružja i eksplozivnih materija. Tada mu je određen pritvor zbog opasnosti od bekstva, ali je nikšićki Osnovni sud kasnije prihvatio jemstvo koje su ponudili njegovi branioci: milion evra u gotovini, uz upis hipoteke na nepokretnostima vrednim više od četiri miliona evra, kao i zabranu napuštanja stana uz elektronski nadzor i privremeno oduzimanje putne isprave.

Odliv depozita i sporna povezanost

Banka u tužbi tvrdi da je nakon policijske akcije usledio odliv depozita od 8,475 miliona evra, koji direktno dovodi u vezu sa akcijom i medijskim izveštavanjem o njoj. Izgubljeni neto prihodi od kamata zbog povlačenja depozita, prema navodima iz tužbe, iznose oko 1,002 miliona evra, dok se dodatnih 11.017 evra odnosi na izgubljene prihode od naknada za platni promet i održavanje računa.

Banka posebno insistira na šteti po ugled, navodeći da su prisustvo naoružanih policajaca i blokada poslovnice mogli kod javnosti stvoriti utisak da je upravo banka bila meta akcije:

“Kod banaka, kao finansijskih institucija, poverenje javnosti, klijenata i poslovnih partnera predstavlja osnovnu pretpostavku stabilnog poslovanja.”

Uprava policije je, prema onome što stoji u samoj tužbi, u odgovoru banci navela da njene aktivnosti nisu bile usmerene prema Prvoj banci, njenim zaposlenima ili klijentima, već prema drugom licu i drugom prostoru, i da je poslovnica bila privremeno obezbeđena samo zato što se nalazi u prizemlju objekta u kojem je pretres sproveden. Prva banka to osporava, tvrdeći da između stana koji je pretresan i poslovnice nema fizičke ni funkcionalne povezanosti i da se poslovnica uopšte ne pominje u samoj sudskoj naredbi za pretres. Postupanje policije prema banci tužba zato ocenjuje kao nezakonito.

Šta sledi

Podatke o tužbi prva je objavila Vijesti, a datum kada bi crnogorski sud trebalo da se izjasni o zahtevu Prve banke još nije poznat. Slučaj dolazi u trenutku kada se u Crnoj Gori, kao i u delu regiona, i dalje raspravlja o granicama policijskih ovlašćenja prema privrednim subjektima, pa se ishod ove tužbe već pominje kao mogući presedan za odnos države prema kompanijama koje smatraju da su bez osnova postale kolateralna šteta istrage usmerene na nekog drugog.