Al Paćino i memoari „Sonny Boy”: stižu u ponedeljak

Trojica najbližih prijatelja iz detinjstva umrla su od heroina. To nije rečenica iz filmske uloge, nego jedna od retkih koje Al Paćino izgovara o samom sebi u knjizi koja se od ponedeljka, 7. septembra, nalazi i na srpskom tržištu. Priča o Bronksu, o majci i dedi, i o toj trojici, jeste ono što memoarima daje težinu nezavisnu od svega što je Paćino kasnije postao, i po njoj se ova knjiga odmah odvaja od uobičajenog holivudskog žanra prisećanja.

„Sonny Boy” izlazi u izdanju Lagune, u prevodu Branislave Radević-Stojiljković, i naći će se u knjižarama Delfi, u Laguninim klubovima čitalaca, kao i na sajtovima delfi.rs i laguna.rs. Naslov je, kako navodi izdavač, nadimak koji je Paćino nosio kao dete u južnom Bronksu, u siromašnoj četvrti iz koje je izašao jedan od najuticajnijih glumaca u istoriji filma.

Taj put je poznat u glavnim crtama, manje u detaljima koje knjiga otvara. Prvu veliku ulogu Paćino je dobio 1971. godine, a već do 1975. snimio je „Kuma” Frensisa Forda Kopole, „Serpika” i „Pasje popodne”, filmove koji su njegovo ime pretvorili u sinonim za jednu vrstu glumačke ozbiljnosti. Oskara za najbolju mušku ulogu dobio je kasnije, za „Miris žene” iz 1992, uz dva Tonija, dva Emija i nagradu Američkog filmskog instituta za životno delo. Bibliografija nagrada je, dakle, poznata. Ono čime memoari iznenađuju jeste da je u njima ta bibliografija sporedna.

Laguna posebno naglašava da „Sonny Boy” nije memoar zasnovan na skandalima ili ljubavnim vezama slavne ličnosti, i to je razlikovanje koje vredi uzeti ozbiljno, jer žanr glumačke autobiografije po pravilu živi upravo od takvih poglavlja. Ovde je u fokusu zanat, pripremanje uloga i odnos umetnika prema industriji koja ga troši, a knjiga je čvrsto uvezana sa istorijom američkog pozorišta i onim što se naknadno nazvalo Novim Holivudom, dakle sa jednim celim pokretom, ne samo sa jednom karijerom.

Ono što ovaj pristup čini verodostojnim, a ne marketinškom formulacijom, jeste da Paćino ne štedi sebe. U knjizi govori o sopstvenoj profesionalnoj nesigurnosti, o alkoholu, o roditeljstvu i o finansijskim problemima, dakle o tri ili četiri teme koje bi svaka za sebe mogla da nose posebno poglavlje, i koje retko idu zajedno u jednom tekstu o čoveku koji je, gledano spolja, imao gotovo savršenu karijeru. Uspeh se u knjizi, prema opisu izdavača, ne prikazuje kao neizbežna posledica talenta, nego kao niz okolnosti u kojima je Paćino za dlaku izbegao sasvim drugačiju sudbinu, uz priznanje loših odluka, slabosti i slučajnosti koje su ga oblikovale koliko i uloge. To je poštenije polazište od uobičajenog narativa o čoveku koji je uvek znao kuda ide, i verovatno je razlog zbog kog je knjiga, po objavljivanju u originalu, brzo postala bestseler Njujork tajmsa, dok su je magazin Pipl i Kirkus rivjuz uvrstili među deset najboljih knjiga te godine.

Kritički prijem koji je knjiga dobila u originalu ide u prilog ovom čitanju. Magazin Pipl je za „Sonny Boy” napisao da memoari filmske zvezde nose književnu težinu, da su duhoviti, pronicljivi i lični, dakle da se ne čitaju kao promotivni tekst uz karijeru. Američki voditelj i komičar Konan O’Brajan je, povodom knjige, izjavio da se ne seća da je ikada pročitao bolju autobiografiju, što je ocena koja teško dolazi od nekoga ko je kroz svoju emisiju decenijama slušao goste kako promovišu upravo ovakve knjige.

Za čitaoca koji Paćina zna samo iz „Kuma” ili „Mirisa žene”, „Sonny Boy” nudi nešto drugo od očekivanog dodatka filmografiji: čoveka koji priznaje da je sreća, ne samo talenat, odlučivala o tome da li će završiti kao legenda ili kao još jedno ime iz južnog Bronksa koje se izgubilo. Upravo ta iskrenost, a ne spisak uloga, čini razlog da se knjiga uzme u ruke.