„Djeca Kozare“ na Festu bez hrvatskih glumaca zbog pretnji

Sava centar će 2. oktobra otvoriti 53. FEST filmom „Zlatni rez 42 - Djeca Kozare“ Lordana Zafranovića, a na crvenom tepihu, prema pisanju nedeljnika Vreme, neće biti hrvatskih glumaca koji u tom filmu igraju. Među onima koji izostaju navode se Rene Bitorajac, Milivoj Beader i Vilim Matula, dok se za ostale učesnike iz Hrvatske kaže da takođe neće doći.

Razlog su pretnje. Vreme piše da se učesnicima filma na društvenim mrežama preti nasiljem, da se pominje „bacanje u jamu“ ako dođu u Beograd i poklone se publici, a da se za njih traži i proterivanje iz Hrvatske. Nedeljnik to pripisuje hrvatskoj ekstremnoj desnici. Vreme je vest objavilo prvo, a Danas ju je preneo 29. septembra, uz jasno navođenje da se oslanja na Vreme. Izjava samih glumaca nema ni u jednom od dva teksta.

Šta se zamera filmu koji niko nije video?

Film će biti prikazan prvi put upravo na Festu, što znači da do 2. oktobra nije bio dostupan nijednoj strani u sporu, a Danas u prenosu izričito beleži da kritičari Zafranovića napadaju iako film još nije prikazan. Prema Vremenu, oni tvrde da je reditelj prekrojio istoriju i da je odgovornost ustaškog režima za zločine proširio na hrvatsko društvo i državu, a najviše mu zameraju to što je film snimljen novcem iz Srbije, koji nazivaju „Vučićevim“. Tvrde i da Zafranović u Srbiji „skuplja jeftine političke poene“.

Jedan od komentara koje Vreme navodi napisao je korisnik Jutjuba ispod trejlera za film:

„Propaganda prve klase. Zafranović 50 godina snima samo i isključivo propagandu. Ali od te propagande se dobro jede i pije. I onda se on kao naziva domoljubom koji eto radi sve ovo za dobrobit Hrvatske. Ovo jedino ide na korist velikosrpskoj ideologiji. Mislim da u Beogradu pucaju od radosti“

Autor komentara nije imenovan. Reč je o oceni filma i reditelja koja ne sadrži pretnju, a pretnje Vreme navodi posebno, kao poruke sa društvenih mreža.

O čemu je film i ko u njemu igra

Film govori o stradanju dece i civila tokom ofanzive na Kozari 1942. godine: Srba, Jevreja, Roma i hrvatskih antifašista. U glumačkoj podeli su, između ostalih:

• Leon Lučev
• Rene Bitorajac
• Milan Marić
• Milivoj Beader
• Aleksej Bjelogrlić
• Bojan Navojec

Specijalni gost je Predrag Miki Manojlović. Među navedenima su i dvojica koji, prema Vremenu, neće doći u Sava centar: Bitorajac i Beader.

Beogradski glumci i pitanje bojkota

Vreme prenosi i tvrdnje prorežimskih medija da neće doći ni pojedini beogradski glumci, iz solidarnosti sa hrvatskim kolegama. Isti mediji, kako navodi nedeljnik, to tumače kao bojkot festivala koji podržava Ministarstvo kulture i Aleksandar Vučić. Nijedan od dva teksta ne navodi imena tih glumaca, pa se ta tvrdnja iz njih ne može proveriti.

Selektor ovogodišnjeg Festa Dragan Jeličić ranije je upozoravao da festival ne treba otvarati Zafranovićevim filmom, jer bi polemike oko njega mogle da zasene čitav program. Vreme zaključuje da je, izgleda, bio u pravu.

Do 2. oktobra ostaje jedna činjenica koju nijedna strana ne osporava: film još niko nije video, a o njemu se već sudi.