CRTA: Pečeni prasići i direktor PIO fonda kao vesnici izbora

Posmatračka organizacija CRTA saopštila je da su dva obrasca, šatorska veselja pod sloganom Srbija pobeđuje i organizovani obilasci penzionera, pouzdani vesnici izbora koji još nisu raspisani. Prema njihovom popisu, kampanja je počela pre nego što je ijedan rok zvanično postavljen, što menja računicu celog izbornog ciklusa. Funkcioneri u razgovorima sa građanima, navodi CRTA, pominju izbore za tri, pet ili šest meseci, iako datum nije objavljen.

Brojke koje organizacija iznosi crtaju jasnu krivu. U maju su zabeležena četiri veselja, a već u prvoj polovini juna najmanje 23 slična događaja, sve u organizaciji Srpske napredne stranke. Obrazac je svuda isti: beli šatori, ekrani sa promotivnim sadržajem i prisustvo visokih funkcionera, među kojima su Ana Brnabić i Miloš Vučević. CRTA navodi i imena Bratislava Gašića, Darka Glišića i Nikole Selakovića kao redovne goste tih okupljanja.

Zašto se penzioneri nalaze u središtu ove računice?

Odgovor leži u biračkom telu. Penzioneri su tradicionalno najpouzdaniji glasači vladajuće stranke, pa ne čudi što je upravo ta grupa u fokusu. Direktor Republičkog fonda za penzijsko i invalidsko osiguranje Relja Ognjenović najavio je obilazak 80 opština i razgovor sa 20.000 penzionera do kraja godine. CRTA upozorava da se državna pomoć penzionerima na tim susretima predstavlja kao direktan politički uspeh, a ne kao zakonska obaveza fonda prema osiguranicima.

Granica između institucionalne uloge javnog fonda i stranačke aktivnosti tu postaje tanka. Kada direktor državne institucije obilazi opštine i animira određenu biračku grupu, postavlja se pitanje ko snosi trošak i čiji se to kapacitet koristi. CRTA upravo na tu tačku skreće pažnju, navodeći da se javni resursi i partijska poruka prepliću na način koji teško da se može nazvati slučajnim.

Šta ovo znači za izborni ciklus?

Ako kampanja zaista teče mesecima pre raspisivanja, onda formalni početak izbornog procesa gubi na značaju. Period u kojem važe pravila o ravnopravnom medijskom prostoru, kontroli finansiranja i nadzoru posmatrača počinje tek po raspisivanju, a sve što se dešava pre toga ostaje van tog okvira. To je suština upozorenja koje CRTA šalje: trka je, po njihovoj oceni, već u toku, samo bez pravila koja bi je činila ravnopravnom.

Opozicija na ovakve nalaze po pravilu reaguje optužbama za zloupotrebu javnih sredstava, dok iz vladajuće strukture stižu poruke da je reč o redovnoj komunikaciji sa građanima i brizi o najstarijima. Predstavnik penzionera iz Zaječara opisao je podelu uloga sažeto: organizujemo mi, finansira SNS, ne ulazimo u detalje, sedimo, jedemo, pijemo i veselimo se.

Računica je, dakle, postavljena pre nego što je zvanično otvorena. Pitanje koje ostaje jeste da li će se kampanja koja je počela bez datuma ikada uklopiti u rokove koje propisuje zakon, ili će izborni ciklus i ovog puta krenuti sa nevidljive startne linije?