Zemljotres jačine 5,5 pogodio Peru: petoro mrtvih
Snažan zemljotres jačine 5,5 stepeni Rihtera pogodio je centralni Peru u subotu, odneo najmanje pet života i povredio više od dvadeset ljudi, dok su stotine građana ostale bez krova nad glavom.
- Zemljotres jačine 5,5 stepeni Rihtera pogodio je centralni Peru u subotu.
- Poginulo je najmanje petoro ljudi, a povređeno više od 20.
- Stotine građana su raseljene, oštećen je veći broj kuća i jedna crkva.
- Vlasti procenjuju štetu, a spasilačke ekipe rade na terenu.
Za Srbiju, zemlju koja i sama nosi žive ožiljke potresa u Kraljevu 2010. i u širem podunavskom seizmičkom pojasu, vest o razornom zemljotresu u Peruu nije daleka geološka apstrakcija nego podsetnik koliko brzo tlo pod nogama može da postane pretnja. Snažan zemljotres jačine 5,5 stepeni Rihtera pogodio je u subotu centralni deo te andske države, usmrtio najmanje pet osoba, povredio više od dvadeset i naterao stotine ljudi da napuste svoje domove, dok su spasilačke ekipe kroz noć pretraživale ruševine oštećenih kuća i lokalne crkve.
Prema prvim procenama nadležnih službi, epicentar potresa nalazio se u planinskom zaleđu, u oblasti gusto naseljenih malih mesta u kojima preovlađuju starije zidane kuće od nepečene cigle, gradnja koja u seizmički aktivnim regionima Anda predstavlja najveći rizik po ljudske živote. Upravo su takvi objekti prvi popustili, a među srušenim zdanjima našla se i lokalna crkva čije su cigle prekrile trg pred ulazom.
Zašto je Peru toliko izložen razornim zemljotresima?
Peru leži na jednoj od najaktivnijih tačaka planete, na dodiru dve tektonske ploče, gde se okeanska ploča Nazka podvlači pod južnoameričko kopno. Taj proces, poznat kao subdukcija, oblikovao je Ande i istovremeno učinio zapadnu obalu Južne Amerike stalnim poprištem jakih potresa. Za razliku od pojedinačnih incidenata, ovde je reč o geopolitičkoj i geološkoj realnosti sa kojom milioni ljudi žive svakodnevno, na prostoru gde se ozbiljni zemljotresi ponavljaju u razmacima od svega nekoliko godina.
Peruanske vlasti već godinama upozoravaju da najveći problem nije sama snaga tla nego ranjivost gradnje. Veliki deo stanovništva u unutrašnjosti živi u kućama podignutim bez seizmičkih standarda, često samostalno i bez nadzora inženjera, pa i umereno jaki potresi poput ovog subotnjeg odnose živote koje bi savremena gradnja verovatno poštedela. Nacionalni institut za civilnu zaštitu, telo zaduženo za koordinaciju u vanrednim situacijama, aktivirao je timove za procenu štete i raspoređivanje pomoći raseljenima.
Odjek nesreće brzo je stigao i do međunarodnih adresa. Susedne države Latinske Amerike i institucije Evropske unije, koje sa Limom održavaju otvoren diplomatski kanal i razvijenu saradnju u oblasti upravljanja katastrofama, izrazile su spremnost da pruže tehničku i humanitarnu podršku ukoliko peruanska vlada to zatraži. Za sada, međutim, akcenat ostaje na domaćim kapacitetima i na zbrinjavanju ljudi koji su noć proveli pod vedrim nebom.
Šta sledi za pogođena područja?
Naredni dani biće posvećeni popisu štete i proceni koliko je objekata postalo neupotrebljivo za stanovanje, jer se pravi obim ovakvih nesreća najčešće vidi tek kada se ruševine raščiste. Za stotine raseljenih porodica ključno pitanje je privremeni smeštaj pred nastupajuću zimu u visokim andskim predelima, gde noćne temperature dodatno otežavaju situaciju. Peruanska iskustva pokazuju da najteže prolaze udaljene planinske zajednice, do kojih pomoć stiže sporije zbog oštećenih puteva.
Ova nesreća ponovo otvara pitanje koje se u zemljama duž andskog pojasa postavlja posle svakog jačeg potresa: koliko su države spremne da ulože u otpornu gradnju pre nego što se sledeći zemljotres dogodi, umesto da odgovaraju tek kada žrtve budu izbrojane. Kako biste vi ocenili spremnost regiona u kome živite da izađe na kraj sa iznenadnom prirodnom katastrofom?
