Kojić i Vulić prijavili Mustafu Cerića Tužilaštvu BiH

Poslanici u Predstavničkom domu Parlamentarne skupštine Bosne i Hercegovine, Milorad Kojić i Sanja Vulić, podneli su danas krivičnu prijavu Tužilaštvu BiH protiv bivšeg poglavara Islamske zajednice u BiH Mustafe Cerića, zbog objava na njegovom Fejsbuk profilu za koje tvrde da negiraju srpske civilne žrtve i podstiču nacionalnu, rasnu i versku mržnju. Za Beograd ovo nije udaljena bosanskohercegovačka epizoda: reč je o sporu oko toga kako se u susednoj državi govori o srpskim žrtvama rata, u trenutku kada Republika Srpska sprovodi sopstvenu kampanju obeležavanja stradalih.

Šta piše u prijavi

Prema navodima prijave, Cerić je objavio sadržaj kojim, kako tvrde podnosioci, nedvosmisleno negira postojanje srpskih žrtava, odnosno umanjuje i pokušava da opravda zločine utvrđene pravosnažnim presudama Međunarodnog krivičnog suda za bivšu Jugoslaviju i sudova u Republici Srpskoj i BiH. U prijavi je citirana Cerićeva objava: “Gledajte naše žrtve kako ne biste vidjeli naše zločine.”

U istom tekstu, prema navodima Kojića i Vulić, Cerić je napisao da “povezivanje savremene Italije sa fašizmom ne bi trebalo iznositi kao tvrdnju bez dokaza”, što podnosioci prijave tumače kao aluziju da je fašistička kampanja “Upoznajte srpske žrtve”, koju sprovodi Memorijalni centar Republike Srpske. Istu kampanju Cerić, prema prijavi, naziva “ratom protiv istine”, čime, kako tvrde Kojić i Vulić, negira verodostojnost fotografija srpskih civilnih žrtava iz devedesetih, uprkos sudskim presudama koje postojanje tih žrtava utvrđuju.

Podnosioci prijave posebno izdvajaju naslov jednog od Cerićevih tekstova, “Apel dana: ne čekamo ponovo da nam drugi broje mrtve”, za koji tvrde da sadrži skriven poziv na ponovni oružani sukob između tri naroda i dva entiteta u Bosni i Hercegovini. Oni dodaju da Cerić u tekstu poziva pripadnike sopstvenog naroda na pripravnost, navodeći da u društvu postoji atmosfera slična predratnoj, iako, prema oceni podnosilaca prijave, takvo stanje u BiH realno ne postoji.

Najsporniji pasus

Kao najopasniji deo teksta, Kojić i Vulić u prijavi navode sledeći pasus:

“Od Sarajeva do Novog Pazara, od Prizrena do Zagreba, od Mostara i Tuzle do evropskih i američkih sjedišta naše dijaspore, potrebno je uspostaviti ozbiljan, odgovoran i trajan okvir savjetovanja. Ne još jedan skup za fotografisanje, ne novu govornicu za stranačke obračune i ne sabor jednoumlja, nego zajednički stol nacionalne odgovornosti. Na njemu se mora oblikovati strategija demokratske, političke, pravne, diplomatske, ekonomske i sigurnosne zaštite Bošnjaka i BiH.”

Podnosioci prijave ovaj pasus čitaju kao svenacionalni poziv Bošnjacima na okupljanje protiv, kako navode, fiktivnog srpskog neprijatelja, i kao negiranje stavova o teritorijalnom integritetu Republike Srbije. U prijavi se ističe da Cerić takvo okupljanje naziva borbom “protiv mogućnosti ponavljanja zločina”.

Na osnovu svega navedenog, Kojić i Vulić su od Tužilaštva BiH zatražili da hitno ispita postojanje osnova sumnje za krivično delo izazivanja nacionalne, rasne i verske mržnje, razdora i netrpeljivosti, i da protiv Cerića pokrene istragu, upozoravajući da bi ovakvi tekstovi, ako pređu u javne govore, mogli dovesti do težih krivičnih dela. Mustafa Cerić se do objave ovog teksta nije oglasio povodom prijave, niti je odgovorio na navode koje iznose podnosioci.

Zašto je ovo važno za region

Cerić, jedan od najuticajnijih glasova bošnjačke politike u poslednje tri decenije, nije prvi put u sporu oko tumačenja rata u BiH i broja žrtava. Prijava dolazi u trenutku kada Memorijalni centar Republike Srpske intenzivira kampanju “Upoznajte srpske žrtve” uoči narednih godišnjica stradanja, pa svaka nova optužba ovog tipa dodatno zaoštrava odnos između Banjaluke i Sarajeva. Beograd slučaj prati kao deo šireg pitanja priznavanja srpskih žrtava u regionu, tim pre što se prijava oslanja upravo na presude Haškog tribunala i domaćih sudova kao dokaz o postojanju tih žrtava.

Kada će Tužilaštvo BiH odlučiti da li postoje osnovi za pokretanje istrage, za sada nije poznato, a rok u kome se očekuje njegov odgovor nije naveden ni u jednom od dosadašnjih saopštenja.