Državne obveznice: petogodišnji prinos od 4,5% za fizička lica

Uprava za javni dug Ministarstva finansija u drugom kvartalu 2026. godine raspisala je aukciju petogodišnjih državnih obveznica sa kuponskom stopom od 4,5% i rokom dospeća 30. jula 2030. godine, prema kalendaru aukcija koji je objavljen na portalu javnidug.gov.rs. Apoeni emisije iznose 10.000 RSD i 1.000 EUR, a minimalna količina koju pojedinačno fizičko ili pravno lice može da kupi po aukciji jeste pet komada, što za dinarski apoen znači ulog od 50.000 RSD (~426 EUR po srednjem kursu NBS).

Preliminarno stanje javnog duga Republike Srbije na dan 15. maja 2026. godine iznosi 4.841,4 milijardi RSD (~41,24 milijarde EUR), što odgovara nivou od oko 47% bruto domaćeg proizvoda. Ministar finansija Siniša Mali u izjavi za list Politika ocenio je da Vlada Srbije ulaže napor u “preusmeravanje strukture zaduženosti ka dinarskoj komponenti i ka domaćoj investicionoj bazi”, u koju spadaju i fizička lica.

Kako se računa stvarni prinos

Nominalni kupon od 4,5% godišnje, koji se isplaćuje jednom u dvanaest meseci, kod fizičkog lica koje obveznicu drži do dospeća daje godišnji bruto prinos od 4,5% na nominalnu vrednost. Porez na kapitalni dobitak po srpskom poreskom režimu iznosi 15% za fizička lica, što neto prinos posle oporezivanja svodi na efektivnih 3,83% godišnje na nominalnu vrednost. U poređenju sa prosečnom kamatom na oročene dinarske depozite stanovništva sa rokom od jedne do dve godine (4,2% bruto), obveznica nudi viši neto prinos od depozita kod većine domaćih banaka.

Sa druge strane, obveznica koja se prodaje pre dospeća nosi rizik kapitalnog gubitka ako tržišne kamatne stope između trenutka kupovine i prodaje porastu, jer pad cene sekundarnog tržišta poništava deo prinosa od kupona. Analitičar Prudence Capital Vladimir Krstajić u izjavi za portal Biznis.rs ocenio je da je za fizička lica koja drže obveznicu do roka “kombinovana neto stopa od preko 3,8% kompetitivna u poređenju sa rizikom-do-rizika depozita”.

Ko može da kupi i kako

Aukcije državnih obveznica organizuje Uprava za javni dug preko Beogradske berze, a tehnički nalozi se polažu preko ovlašćenih brokerskih kuća iz registra Komisije za hartije od vrednosti. Pet banaka u Srbiji direktno omogućava klijentima fizičkim licima da kupe obveznice preko aplikacije za elektronsko bankarstvo: Banca Intesa, AIK banka, Komercijalna banka, OTP banka i Erste banka. Generalni direktor Banca Intesa Daraio Šćepanović u majskoj izjavi za isti portal naveo je da je broj klijenata fizičkih lica koji su prošle godine kupili državne obveznice prešao 11.000.

Likvidnost na sekundarnom tržištu

Trgovanje državnim obveznicama na Beogradskoj berzi u kategoriji obveznica dospelih do dospeća zauzima oko 17% ukupnog mesečnog prometa berze, sa prosečnom dnevnom transakcijom u maju 2026. godine od 4,2 miliona EUR. Bid-ask spread na najlikvidnijim emisijama, sa rokom dospeća od 2 do 5 godina, kreće se u rasponu od 8 do 12 baznih poena, što je nivo koji omogućava izlazak iz pozicije bez većeg gubitka za većinu prosečnih nominalnih iznosa investicije. Direktor Beogradske berze Siniša Krneta u izjavi za list Politika ocenio je da je likvidnost državnih obveznica “operativno na nivou koji opravdava ulazak za fizička lica sa horizontom kraćim od dospeća”.

Dolar i evro segment

Pored dinarske emisije, Uprava za javni dug u 2026. godini planira tri emisije obveznica nominovanih u evrima, sa rokovima od 3, 7 i 10 godina, sa kuponima u rasponu od 3,1 do 3,8% u zavisnosti od dospeća. Iako stope deluju niže od dinarskog segmenta, prinos u evrima oslobođen je kursnog rizika za korisnika koji svoju štednju primarno drži u evrima, što je struktura većine srpskih štediša. Republika Srbija u aprilu 2026. godine obavila je prevremenu otkupinu starih evroobveznica vrednih 750 miliona EUR, čime je smanjila prosečnu stopu na portfoliju spoljnog duga sa 4,1 na 3,7 procenata, prema saopštenju Ministarstva finansija.

Konsolidovani podaci o vlasništvu nad dinarskim obveznicama pokazuju da fizička lica u ukupnoj strukturi učestvuju sa svega 4,8%, što je nivo koji je ispod hrvatskog (8,2%) i znatno ispod nemačkog (12%). Dušan Vujović, bivši ministar finansija, u izjavi za list Politika ocenio je da je “edukacija o tržištu hartija od vrednosti” preduslov za povećanje tog učešća. Sledeća aukcija dinarskih državnih obveznica, sa rokom dospeća 30. juna 2031. godine, najavljena je za 17. jun 2026. godine, prema kalendaru Uprave za javni dug.