Sandra glasa: posle premijere, kako stoji Korporativna bajka u Ateljeu

Pred kraj drugog čina „Korporativne bajke” u Ateljeu 212, kada Sandra ulazi u salu za sastanke da svaki od kolega zasebno odluči da li će glasati za njen ostanak ili za sopstveni bonus, neko u publici je za vreme premijere 16. maja glasno udahnuo. To je trenutak za koji se ne aplaudira, jer se ne zna kako se završava, ali se ni ne zadržava dah. Reditelj Veljko Mićunović je tu scenu postavio kao niz monologa u kojima svaki kolega u jednom dugom paragrafu objasni Sandri zašto će glasati protiv nje, dok ona stoji ćutke. Dijalog ne postoji, što je redateljska odluka koja vraća tekst Veljka Mićunovića i Slobodana Obradovića u prostor moralne ekvivalencije braće Darden, čiji film „Dva dana, jedna noć” iz 2014. godine je inspiracija.

Predstava je posle te premijere igrana pet puta tokom maja, a ulaznice su za junska izvođenja, prema podacima blagajne Ateljea, rasprodate do polovine. Sandra, koju glumi Jovana Gavrilović, radnica je kol-centra koju je kompanija proglasila viškom, ali joj je dato dvanaest sati da svakog od osmoro kolega ubedi da glasaju za njen ostanak na štetu svog bonusa od hiljadu evra. Filip Hajduković, Bojan Žirović, Hana Selimović, Natalija Stepanović, Ljiljana Dragutinović, Dejan Dedić, Uroš Jakovljević i Milica Stefanović igraju kolege, svako kao zasebnu moralnu jedinicu, što je glumački ansambl koji u beogradskom kontekstu retko vidimo izvan repertoarskih klasika.

Tekst koji je svestan svog izvora

Mićunović i Obradović su tekstualno radili na onome što filmski materijal Dardenovih nije izričito izlagao. U filmu, susreti Sandre sa kolegama prikazani su kao niz scena u realnom vremenu, sa kamerom koja prati Marion Cotillard od jedne adrese do druge. U pozorištu, takav prostorni naturalizam nije moguć, pa je Mićunović izabrao da scenografiju Branka Hojnika svede na jednu pokretnu bina-platformu na kojoj se smenjuju lokacije, dok glumci kolega ulaze iz različitih pravaca scene. To što tekst pruža je izričito ono što film izostavlja, niz unutrašnjih monologa kolega u kojima oni pokušavaju da formulišu svoju odluku jezikom koji nije naprosto „treba mi novac”.

Veljko Mićunović je u poslednjih pet godina radio kao reditelj u Mariborskom narodnom gledališču, gde je upravo postavio Nušićevu „Gospođu ministarku” koja se ovog leta vraća na Sterijino pozorje. Njegova rediteljska poetika u tim slovenačkim produkcijama bila je vidno hladnija nego u beogradskim, sa minimalističkom scenografijom i glumačkim ansamblom koji se zadržava na ivici neutralnosti. „Korporativna bajka” je prvi put da on takav idiom donosi na velikoj sceni Ateljea, što je promena od dominantne komedijaške estetike kuće u poslednjoj deceniji.

To što je Atelje izabrao da sezonu zaokruži ovakvim komadom, govori i o repertoarskom pomeranju koje se dogodilo u poslednje dve sezone. Pozorište koje je istorijski bilo dom Aleksandru Berčeku, Mirjani Karanović i Jagošu Markoviću, polako se otvara ka mlađim rediteljima i tekstovima koji izričito ne tematizuju balkansku istoriju kao centralnu temu, što je trideset godina bio prepoznatljiv repertoarski okvir. „Sandra” iz „Korporativne bajke” mogla je biti i radnica iz Šabca i radnica iz Šarlroa, prostor priče je kolektivni evropski srednji kapitalizam.

Glumačka podela je u nekoliko trenutaka neujednačena, pre svega zbog generacijske razlike između Dragutinovićeve i Stefanovićeve, koja u pojedinim scenama daje jasno različite glumačke registre. Ali Jovana Gavrilović u centralnoj ulozi nosi predstavu sa hladnom, gotovo dokumentarnom pažnjom, izbegavajući svaku patetičnu intonaciju i baš tu, u toj odluci da Sandra ne plače i ne moli, leži emocionalno teško središte predstave. Komad traje dva sata i deset minuta bez pauze, što je za beogradskog gledaoca, naviknutog na pauze i ćaskanja, dodatni element koncentracije koji predstavu drži zategnutom. Junska izvođenja idu od 4. do 26. juna, a u jesen sledi i regionalna turneja.