NAFFIT 2026: Tvrđava osvojila sedam nagrada na Zlatiboru

Kada je Nastasja Kinski izašla na binu Kulturnog centra na Zlatiboru da primi nagradu za doprinos svetskoj kinematografiji, prva rečenica koju je izgovorila nije bila zahvalnica nijednom žiriju. „Stay golden, let’s stay golden… Ostanite zlatni”, rekla je, držeći statuetu, pa dodala da je zahvalnost dužna Vladi Srbije, reditelju Gagi Antonijeviću i timu koji je pred njen izlazak na scenu pripremio plesnu i svetlosnu numeru. Bila je to jedina rečenica te večeri koja nije pominjala nijedan naslov, nijednu kategoriju, ni sam festival, jedina upućena publici, a ne strukturi koja je organizovala dodelu.

Treći Nacionalni festival filma i televizije, NAFFIT, zatvoren je 5. septembra dodelom nagrada u Kulturnom centru na Zlatiboru. Najbolji film je Žetva, koju je u ime producenta preuzeo Dragan Ivanović, a najbolja serija je Tvrđava, u produkciji RTS-a, koja je iz iste večeri izašla sa sedam priznanja, praktično sa svih strana na kojima je bila prijavljena. O ovom festivalu smo pisali i ranije, kada je uručena nagrada Draganu Vladiću za pola veka rada iza kamere, ali zatvaranje je bilo prilika da se vidi ceo spisak dobitnika, i taj spisak govori više nego samo otvaranje.

NAFFIT organizuju Kulturni centar na Zlatiboru i Filmski centar Srbije, u godini koja obeležava vek od rođenja glumca Pavla Vuisića, pa je i program zatvaranja bio građen oko te godišnjice, sa nastupom ansambla Srpska svita i koreografijom posvećenom njemu. Festival je u trećem izdanju zadržao formulu po kojoj se razlikuje od većine domaćih smotri: nagrađuje i zanatske kategorije, montažu, dizajn zvuka, šminku, kostim, koje veći festivali po pravilu guraju u dodatak ceremonije. Ovog puta te kategorije nisu bile dodatak, nego deo iste priče o Tvrđavi.

Sedam nagrada za jednu seriju na jednom festivalu nije samo brojka iz žirijskog zapisnika, to je i pokazatelj šta domaća televizijska produkcija u ovom trenutku ume da ponudi bolje od filma. Tvrđava je uzela režiju za Sašu Hajdukovića, scenario za Gorana Starčevića i Mirka Stojkovića, obe glavne uloge, Ognjena Mićovića i Dariju Vučko, sporednu mušku ulogu za Nikolu Pejakovića Kolju, posebno glumačko ostvarenje za Slavišu Čurovića i dizajn zvuka za Aleksandra Protića. Film je, uprkos tituli najboljeg za Žetvu, ostao raspoređen po pojedinačnim tehničkim nagradama: scenografija za Milevu Ajnštajn otišla je Dejanu Anđelkoviću, montažu za Duplikat potpisuje Andrej Krizan, vizuelne efekte za isti film dele Maja Kržalić i Igor Mandić, a režiju i scenario za Motku nosi Vasilije Nikitović, čiju muziku potpisuju Marija Jelić i Igor Malešević.

Ton te serijske dominacije najbolje se čuo u besedi Nikole Pejakovića Kolje, koji je nagradu za sporednu mušku ulogu preuzeo u ime lika Momčila iz Tvrđave.

„Na ovom festivalu bije se jedna tiha, robovska bitka za dušu srpskog naroda, kome opet preti krezava i olinjala jugovet”, rekao je Pejaković, posvećujući nagradu onima koji su, kao i njegov lik, čuvali kućni prag, ognjište i groblja svojih predaka. „Neki su stradali od kame i jame, a neki kao moj Momčilo od komšijskog metka u leđa.”

Reč je o govoru koji izlazi iz uobičajenog registra zahvalnice i ulazi u teren koji, sudeći po uvodnoj reči ministra kulture Nikole Selakovića, gradi i sam festival. Selaković je nagradu Kinski uručio uz ocenu da je reč o glumici svetskog ranga koja je tokom karijere sarađivala sa Vimom Vendersom, Romanom Polanskim i Polom Šrederom, čime je, po njegovim rečima, povezivala evropsku i američku kinematografiju, a NAFFIT je nazvao ugaonim kamenom nove srpske kulturne politike. Kada se ta rečenica postavi pored Pejakovićeve, vidi se da NAFFIT sebe ne gradi samo kao smotru koja deli statuete, nego i kao mesto gde se domaća produkcija predstavlja pred svetom, dok se u istom dahu tumači kroz nacionalni okvir.

Zanatske nagrade su, za razliku od toga, nosile ton bliži samom poslu nego politici. Danica Ristovski, nagrađena za sporednu ulogu majke u seriji Zvaćeš se Varvara, rezimirala je taj ton najpreciznije.

„Umetnost podražava život pomoću posebnih ogledala, a ta ogledala su sve ljudske duše koje učestvuju ispred i iza kamere svojim znanjem i strašću”, rekla je Ristovski, zahvalivši scenaristi Milošu Radoviću i rediteljki Dejanu Zečeviću.

Fotografiju za Zvaćeš se Varvara nosi Dušan Joksimović, šminku za istu seriju Tanja Vidanović, dok su kostim za Crnu svadbu i dizajn zvuka za Tvrđavu otišli Kristini Kostić, odnosno Aleksandru Protiću.

Ono što ostaje posle ovakve večeri nije spisak dobitnika, koliko god bio dug, nego slika o tome gde festival vidi sebe: između gošće iz Holivuda koja ceremoniji donosi sjaj i domaće ratne serije koja odnosi gotovo sve što se moglo odneti. Da li NAFFIT ume da drži oba kraja te slike, a da jedan ne potisne drugi, pokazaće tek naredna izdanja, ali treća dodela sugeriše da bar pokušava.